Rotel DX-3 to sprzęt, który nie tyle gra, ile demonstruje, jak powinna wyglądać "poważna" elektronika audio po przystępnej cenie. To kompaktowe, ale wyjątkowo dobrze przemyślane urządzenie, które łączy w sobie trzy funkcje: wysokiej klasy wzmacniacza słuchawkowego, zaawansowanego DAC-a i pełnoprawnego przedwzmacniacza. Niby kolejny kombajn, ale nie taki, który próbuje zająć pół biurka i wymaga instrukcji obsługi grubszej niż podręcznik do fizyki kwantowej. Wręcz przeciwnie – jest intuicyjny, funkcjonalny i zaskakująco uniwersalny. Czy ta nowa konstrukcja jest tylko efektowną demonstracją technicznej sprawności Rotela, który w ostatnim czasie koncentrował się głównie na hi-endowej marce Michi? Być może. Ale jeśli po kilku latach zastoju miałby to być manifest powrotu tego producenta do gry w tzw. klasie ekonomicznej/średniej, to trudno o bardziej przekonujący przykład.
Budowa
Pierwszy kontakt z DX-3 zaczyna się od lekkiego zdziwienia, a kończy na pełnym uznaniu. Obudowa o wymiarach przyjaznych biurku – niespełna 22cm szerokości, niecałe 25cm głębokości i 7cm wysokości – zaskakuje swoją masą sięgającą ponad 3kg. I nie jest to waga wynikająca z ambicji marketingowych, tylko efekt konkretnej zawartości wnętrza. Uwagę zwraca zwłaszcza sporych rozmiarów transformator toroidalny – ręcznie nawijany, zaprojektowany specjalnie dla tego modelu, co u Rotela jest już niemal tradycją. Firma od lat słynie z tego, że nie szczędzi wysiłków na projektowanie sekcji zasilania, traktując ją nie jako konieczność, lecz fundament jakości. W dobie zewnętrznych zasilaczy impulsowych, DX-3 prezentuje podejście "staroświeckie", ale jakże skuteczne: solidny, ekranowany toroid zajmujący sporą część wnętrza urządzenia i wyglądający, jakby mógł zasilić nie tylko wzmacniacz, ale i mały ekspres do kawy, to rzecz godna pochwały.
Obudowę DX-3 wykonano z metalu, ale bez przesadnego popisywania się – ścianki mają grubość nieco poniżej 2mm, z wyjątkiem frontu, który jest solidniejszy i dochodzi do 5mm przy krawędziach. Konstrukcja jest sztywna i dobrze spasowana, a wizualnie – powściągliwa. Nie jest to urządzenie, które rzuca się w oczy błyszczącymi detalami. Raczej takie, które patrzy spokojnie znad kubka kawy i mówi: "Spokojnie, wiem, co robię".
Przedni panel oferuje uporządkowany, czytelny układ – klasyczny włącznik zasilania z podświetlaną na zielono obwódką, przełącznik gainu (trzy pozycje: L, M i H), centralnie umieszczony kolorowy wyświetlacz, a poniżej mały przełącznik źródła Source (słabo widoczny, bo zlewający się z taflą tworzywa chroniącą wyświetlacz) oraz dwa gniazda słuchawkowe: 4,4mm Pentaconn i niezbalansowane 6,3mm. Całości dopełnia bardzo ładne, finezyjnie karbowane pokrętło głośności ulokowane po prawej stronie, które działa skokowo, z przyjemnym oporem – dokładnie tak, jak powinno.
Z tyłu jest nieco tłoczniej, ale bez chaosu. Wyjścia XLR i RCA, wejście analogowe, komplet wejść cyfrowych (optyczne, koaksjalne i USB-B), a do tego obudowa anteny Bluetooth oraz fizyczny włącznik sieciowy. Wszystko ma swoje miejsce i sens. Wentylację zaplanowano z głową – otwory znajdują się tylko po prawej stronie. Góra, spód i lewa strona są zamknięte, więc warto zostawić nieco przestrzeni po prawej, zwłaszcza przy długich sesjach odsłuchowych.
To, co naprawdę robi różnicę, kryje się jednak w środku. DX-3 nie jest zlepkiem gotowych komponentów, które dobrze wyglądają na papierze. Całość zaprojektowano z myślą o jakości brzmienia. Transformator toroidalny to dopiero początek – dwutorowa architektura umożliwiła rozdzielenie zasilania sekcji analogowej i cyfrowej, co znacząco ograniczyło możliwość wzajemnych zakłóceń. Kondensatory? Rotel w większości produkuje je samodzielnie, zgodnie z wymogami konkretnego układu, a nie według tego, co aktualnie oferują dostawcy.
Jeśli chodzi o źródła, to DX-3 nie daje powodów do narzekań. USB obsługuje PCM-y do 32-bit/384kHz oraz DSD256. Do tego oferuje wejścia koaksjalne i optyczne wspierające PCM-y 24-bit/192kHz, analogowe RCA oraz Bluetooth z kodekiem aptX HD oraz AAC. Niezależnie czy podłączamy transport, streamer, telefon czy komputer – wszystko działa bez zbędnych kombinacji. DAC bazuje na 8-kanałowym przetworniku ESS ES9028PRO, znanym z zastosowania w dużo droższych urządzeniach. Rotel wykorzystuje sumowanie kanałów, co poprawia m.in. parametry dynamiczne, a na wyjściu stosuje własną filtrację dolnoprzepustową. Dzięki temu urządzenie oferuje bardzo niski poziom zniekształceń.
Tor wzmacniający jest w pełni zbalansowany. Moc – wystarczająca do napędzenia niemal wszystkich słuchawek dynamicznych i planarnych: od IEM-ów po trudniejsze do wysterowania modele o wysokiej impedancji. W trybie zbalansowanym DX-3 potrafi wygenerować 2,8W przy 16Ω oraz 150mW przy 300Ω – to wartości wystarczające do większości zastosowań. Do tego dochodzą trzy poziomy wzmocnienia i sterowana cyfrowo drabinka analogowa zrealizowana na układzie NJW1195A, który umożliwia regulację z krokiem 0,5dB, co nie jest normą nawet w znacznie droższych konstrukcjach.
Konfiguracja nie wymaga doktoratu z inżynierii. Urządzenie działa niemal natychmiast po podłączeniu. Interfejs użytkownika jest przejrzysty – logo Rotela, potem ekran główny z dużym wskaźnikiem głośności, aktualnym źródłem i wartością poziomu (numeryczną albo w dB). Przyciski na panelu i pilocie działają intuicyjnie, a sam wyświetlacz nie próbuje na siłę udawać tabletu – wszystko jest funkcjonalne, czytelne i szybkie.
DX-3 może działać w dwóch trybach – jako klasyczny DAC (z wyłączoną sekcją słuchawkową i regulacją głośności) lub jako wzmacniacz słuchawkowy. Ta druga opcja sprawdza się też wtedy, gdy chcemy sterować poziomem głośności aktywnych monitorów – wystarczy zostawić urządzenie w trybie "headphone amp", nawet jeśli aktualnie nie używamy słuchawek.
Czy są niedociągnięcia? Kilka, ale drobnych. Najważniejsze dotyczy "randomowego" (bo czasami ten problem się nie pojawia) zjadania milisekund na początkach utworów (Windows, Roon). Być może to kwestia ustawienia bufora, choć zastanawiające jest także lekkie opóźnienie informacji o formacie sygnału, która pojawia się na wyświetlaczu. Poza tym po przełączeniu na inne wejście niż USB, DAC "znika" z systemu.
Rotel zasłużył na osobny akapit poświęcony pilotowi, ponieważ w świecie, w którym nawet topowe wzmacniacze są czasem kontrolowane przez coś, co przypomina pilot budżetowego odtwarzacza DVD, DX-3 wyróżnia się na plus. Dołączony sterownik to elegancki kawałek aluminium z dobrze rozmieszczonymi, fizycznymi przyciskami. Ergonomiczny, intuicyjny i po prostu miły w użyciu – bez konieczności studiowania instrukcji. Warto w tym miejscu wspomnieć o funkcjach dostępnych wyłącznie za jego pośrednictwem – wyciszeniu dźwięku (Mute), przyciemnieniu wyświetlacza czy wejściu do menu konfiguracyjnego.
Reasumując, DX-3 to sprzęt, który nie udaje więcej, niż potrafi – aczkolwiek potrafi naprawdę dużo. I robi to z dyskrecją, precyzją oraz zaskakującą swobodą, łącząc klasyczną inżynierię z nowoczesną funkcjonalnością.
Jakość dźwięku
Rotela przetestowałem w dobrze znanym środowisku (Windows + Roon, po zainstalowaniu sterownika dostarczonego przez producenta na pendrajwie), zaczynając od słuchawek Emotiva Airmotiv GR1 (32Ω), przez Sennheisery HD 660S2 (300Ω), aż po "fiałowe bossy" – Meze Audio Elite Tungsten (32Ω). DX-3 radził sobie z nimi bez mrugnięcia okiem. Zwykle używałem wysokiego wzmocnienia, w najbardziej "krytycznych" momentach nieznacznie przekraczając 50% głośności (-16dB odpowiadało wartości numerycznej 64).
Zero dodanego ciepła, żadnej sztucznej błyskotliwości – po prostu czysty, kontrolowany dźwięk.
W każdym wypadku DX-3 oferował absolutnie ciche tło, duży zapas mocy oraz neutralną, przejrzystą prezentację, jakiej można oczekiwać od porządnego, solidnie zaprojektowanego i wykonanego urządzenia. Zero dodanego ciepła, żadnej sztucznej błyskotliwości – po prostu czysty, kontrolowany dźwięk. Jego istotą jest harmonia, energia i świeżość. Rotel ma w sobie potencjał, by wciągnąć w prezentację – namacalnością, ilością szczegółów i dynamiką, które prezentują wysoki poziom. Jest na tyle przezroczysty, że bez problemu ukazuje różnice w brzmieniu słuchawek.
Z GR1 Emotivy prezentacja była najbardziej bezpośrednia. "Nauszniki" te nie należą do szczególnie wymagających – DX-3 bez problemu napędził je znacznie powyżej bezpiecznego poziomu słuchania. 106-decybelowa skuteczność sprawiła, że pokrętło głośności wystarczyło ustawić na 44 (-35dB). Brzmienie było soczyste, dynamiczne, aczkolwiek nie pośpieszne. Jego bezpośredniość sprawiała wrażenie zanurzenia się w muzyce. Na płycie Davida Sylviana "Dead Bees on a Cake" (FLAC 16/44,1) "panoramiczne" gitary brzmiały czysto i szczegółowo, nawet przy wysokiej głośności. Talerze perkusyjne były precyzyjne i pozbawione większych podbarwień. Głos wokalisty – bliski, intymny, melancholijny.
Aby sprawdzić DX-3 z bardziej wymagającym partnerem, sięgnąłem po Sennheisery HD 660S2 (z fabrycznym kablem zakończonym wtykiem 4,4mm). 300-omowa impedancja i 104-decybelowa czułość nie zrobiły na Rotelu większego wrażenia. Nawet przy ekstremalnie wysokich, niebezpiecznych poziomach głośności head-amp utrzymywał 660-ki w ryzach. Przy okazji sprawdziłem, jak w Roonie dla tego modelu działa OPRA (po kilku próbach zdecydowałem się zostać przy presecie oratory1990). "Living In Another World" zespołu Talk Talk z płyty "Colour of Spring" (FLAC 24/96) – rozpędzona mieszanka gitar, pianina, syntezatorów i harmonijki ustnej – idealnie nadaje się do głośnego odtwarzania. DX-3 nie zawiódł. Bas był wyraźny i kontrolowany, a źródła pozorne stabilnie osadzone w dużej przestrzeni.
Po testach z Sennheiserami nie było niespodzianki – DX-3 poradził sobie z Elite Tungsten bez zająknięcia (bardziej szczegółowy opis ustawień OPRA dla tego modelu umieściłem w recenzji słuchawek). Mało tego, bez problemu obsłużył oba "nauszniki" jednocześnie (660-ki i Elite) – to świetna opcja dla kogoś, kto chce słuchać tego samego utworu na dwóch parach słuchawek, by "w locie" porównywać ich brzmienie. Tym razem do odsłuchu wybrałem coś cięższego i jeszcze bardziej "bassowego", a zarazem nieaudiofilskiego – "Bridgies to Babylon" Stonesów (FLAC 16/44,1). DX-3 zachował mocne uderzenie bębnów, charakterystyczny dla przetworników planarnych błyskawiczny atak i przepastnie głębokie brzmienie gitary basowej. Gitary i perkusja miały doskonale kontrolowane transjenty, a dynamika (werbel!) "wysadzała z kapci".
Podsumowanie
Rotel DX-3 to jakość i uniwersalność zamknięte w eleganckim kompaktowym pudełku. Bez względu na to, jakie słuchawki do niego podłączycie, doskonale poradzi sobie pod względem mocy i kontroli. Jego brzmienie zachęca do smakowania muzyki podczas długich, niespiesznych odsłuchów.