KONTRABASISTA „JAK MARZENIE” (LIKE A DREAM)

Znalezienie wolnej chwili i poświęcenie jej czytelnikom HFC w napiętym kalendarzu kontrabasisty Darka Oleszkiewicza graniczyło z cudem, ale w końcu się udało. Darek zdradził nam, ile trzeba mieć determinacji i jak trudno jest się przebić na rynku amerykańskim. Nie zabrakło też zajmujących opowieści o spotkaniach z wybitnymi muzykami, takimi jak Charlie Haden czy Brad Mehldau.

HFC Jakoś nie chce mi się wierzyć, że to kontrabas był Twoim pierwszym instrumentem...
Darek Oleszkiewicz Nie, pierwszym instrumentem był fortepian. Grałem na nim przez siedem lat, później na gitarze, gitarze basowej i wreszcie, mając lat 18, odkryłem moją prawdziwą pasję: kontrabas. Najbardziej cenię sobie instrument, który posiadam w Los Angeles. Jest to stuletni niemiecki kontrabas, 4/4 o bardzo długiej menzurze i ciepłym, głębokim tonie. W Polsce mam instrument z XIX wieku, kontrabas polski, 3/4, również pięknie brzmiący i bardzo dynamiczny. Mam jeszcze parę innych, mniejszych kontrabasów, których czasem używam w podróżach, na trasach koncertowych.

HFC Zaczynałeś tę poważną grę od zespołu Jana Ptaszyna. Jak po latach wspominasz tamte czasy?
DO Mam duży sentyment i wiele miłych wspomnień. Ptaszyn odkrył mnie na konkursie Jazz Juniors w 1984 roku i kilka miesięcy później zaprosił mnie do współpracy. Nigdy nie zapomnę mojej pierwszej trasy z Ptaszynem, H. Miśkiewiczem i A. Dąbrowskim… Czy pierwszych nagrań studyjnych płyty „Tina Kamila” T. Szukalskiego z W. Karolakiem, Cz. Bartkowskim i Grand Standards Orchestra Ptaszyna…
To były dla mnie bardzo ważne i ekscytujące doświadczenia. Ptaszyn jest nie tylko świetnym, doświadczonym muzykiem i liderem, ale też mentorem i przyjacielem.



HFC W którym momencie zaświtała Ci myśl, aby szukać szczęścia za oceanem?
DO Myślę, że w tamtych czasach prawie każdy Polak marzył o „zachodzie”, wolności i lepszym życiu, znanym tylko z filmów.
Ameryka była marzeniem dla wszystkich polskich muzyków. Słuchaliśmy wspaniałych amerykańskich płyt jazzowych – Miles, Trane, Monk, Jarrett (a raczej ich kopi na taśmach magnetofonowych) i marzyliśmy o wyjeździe za ocean i doświadczeniu tej pięknej muzyki w jej kolebce. Pragnęliśmy grać z amerykańskimi muzykami. Brzmieć, swingować i improwizować tak jak oni. Tak, to było wielkie marzenie. Decyzja mojego wyjazdu była rezultatem romantycznej przygody. Będąc na trasie z kwartetem Zbigniewa Namysłowskiego w 1986, poznałem na festiwalu w Meksyku piękną dziewczynę. W skrócie była to „love story” jak w filmie: miłość od pierwszego wejrzenia, następnie kilkumiesięczna rozłąka, tęsknota, ale potem powrót do Meksyku, piękna przygoda i po roku kolejna wyprawa razem do Kalifornii. Nikt mnie do tego nie musiał namawiać, bo jazz był moją największą pasją, byłem młody i ciekawy świata.

HFC Jak trafiłeś do California Institute Of The Arts?
DO Poznawałem i jamowałem w Los Angeles z muzykami takimi, jak saksofonista Ravi Coltrane, trębacz Ralph Alessi i pianista David Ake. Oni byli studentami California Institute Of The Arts i namówili mnie do studiów na tej uczelni. Miałem wielkie szczęście, bo dostałem tam pełne stypendium.



HFC Co z językiem? Pamiętam, jak rozmawiałem z Grażyną Auguścik, która przed wyjazdem znała angielski śladowo.
DO Tak, ze mną było podobnie. Przedtem wydawało mi się, że potrafię się porozumiewać po angielsku, ale kiedy wylądowałem w Los Angeles, zorientowałem się, że prawie nic nie rozumiem, co ci Amerykanie mówią między sobą. To było dość szokujące doświadczenie…

HFC Przeżywałeś chwile załamania? Był przecież czas, kiedy nie mogłeś przez parę lat przyjechać do Polski. Nie miałeś obywatelstwa amerykańskiego.
DO Początki w Stanach, gdzie prawie nikogo nie znałem, były bardzo trudne. Kwestie finansowe, czyli zarabiania na życie czy braku ubezpieczenia zdrowotnego itp. Przez lata borykałem się też z legalnym pobytem, to znaczy musiałem ubiegać się o nowe wizy i ich przedłużenia. Miewałem takie okresy, kiedy nie mogłem wyjechać z USA, ponieważ czekałem właśnie na nową wizę. To trwało czasem miesiącami i nie mogłem przyjeżdżać np. do Polski na ważne wydarzenia rodzinne czy na trasę z Artem Farmerem, lub musiałem odmówić kontraktu w Japonii.

HFC Wracając do studiów, to u kogo się uczyłeś i komu najwięcej zawdzięczasz?
DO Mój profesor kontrabasu Charlie Haden nauczył mnie otwartości na muzykę. To on także powtarzał mi, jak ważne jest indywidualne brzmienie i styl, a nie kopiowanie stylu innego muzyka. Nauczył mnie też intensywnego słuchania i koncentracji. Poza Charliem myślę, że najwięcej zawdzięczam dyrektorowi programu jazzowego w Cal Arts, który nazywa się David Roitstein. Znakomity pianista i najwspanialszy człowiek, jakiego znam. Jego inteligencja, dobroć oraz brak ego przerasta wszelkie normy. To dzięki niemu nasz jazzowy wydział w Cal Arts jest prężny i znany na całym świecie, głównie dzięki energii i mądrości Davida, który posiada też niezwykły dar organizacyjny. Jednym z moich ulubionych wykładowców w tamtych czasach był również James Newton, znany flecista i kompozytor. Zaprosił mnie również do współpracy z jego zespołami i już tak grywamy w różnych składach od wielu lat.

HFC Spotkanie z Charliem Hadenem było w jakimś stopniu spełnieniem marzeń? Jakim jest człowiekiem?
DO Charlie Haden jest człowiekiem przyjaznym, dowcipnym i bardzo interesującym. Obcowanie z nim, podobnie jak z innymi mistrzami, jest zawsze lekcją. Charlie jest chyba najmądrzejszym kontrabasistą ze wszystkich. Wystarczy, żeby zagrał jedną nutę na basie… Ten jeden dźwięk brzmi tak pięknie i potężnie, że wydaje się najważniejszym dźwiękiem w muzyce. Słuchałem go w wielu sytuacjach i zawsze miałem to samo wrażenie, że Charlie wydobywa najlepsze brzmienie i najważniejsze dźwięki z basu, jakby miał dostęp do źródła, esencji muzyki. Poza tym posiada niebywały słuch i zdolność dostosowania się do reszty zespołu. Potrafi stworzyć magię bardzo prostymi środkami. Rozumie doskonale, co dzieje się wokół niego, bezbłędnie słyszy i nawet przewiduje kierunek improwizowanej progresji harmonicznej, nie boi się eksperymentów i inspiruje swoim brzmieniem i kreatywnością swoich partnerów. Nie bez powodu najwięksi artyści współpracują z Charliem. Oni grają lepiej z Charliem niż z innymi basistami.

HFC Można powiedzieć, że historia zatoczyła koło: ze studenta uczelni w Kalifornii stałeś się wykładowcą. Co czułeś?
DO Będąc studentem, pomagałem Charliemu w lekcjach z młodszymi basistami i zostałem asystentem, tak więc zmiana mojej roli ze studenta w wykładowcę przebiegała dość naturalnie. Pamiętam jednak pierwszy dzień, kiedy wszedłem na uczelnię jako wykładowca, tuż po mojej graduacji. Była to dość dziwna i śmieszna sytuacja: wchodząc z aktówką w korytarzu i odpowiadając na żartobliwe ukłony moich kolegów, którzy jeszcze byli studentami. Oczywiście byłem dumny, ale też zadowolony, że mogę zostać w tym kreatywnym środowisku.

HFC Pierwsza poważna sesja nagraniowa, pierwsze poważne granie na rynku amerykańskim…
DO Jeden z pierwszych ważnych koncertów to był festiwal Johna Coltrane’a. Zagraliśmy koncert w Wiltern Theatre w Los Angeles z Alice Coltrane na fortepianie i organach, Ravim i Oranem Coltrane’ami na saksofonach i Albertem „Tootie” Heathem na perkusji. Jeśli chodzi o płyty, to każda nagrana przeze mnie płyta była bardzo ważna, ale jedna z pierwszych to oktet James’a Newtona „Suite for Frida Khalo” wydana przez Audioquest.

HFC Mam wrażenie, że jesteś człowiekiem bardzo cierpliwym w dążeniu do celu. Na wszystko przychodzi czas? W jaki sposób zaczęły się pojawiać propozycje zagrania na płytach gwiazd, ot choćby Dianne Reeves dla Blue Note?
DO Byłem jednym z najbardziej aktywnych basistów w L.A. Grałem wszędzie, ze wszystkimi i nie odmawiałem nikomu. Propozycje współpracy były wynikiem talentu, ciężkiej pracy i dobrej reputacji wśród muzyków. Nigdy jednak nie mogłem przewidzieć, kto i kiedy zadzwoni. Miałem wiele takich miłych niespodzianek. Np. kiedy Horace Silver zadzwonił do mnie po koncercie w hollywoodzkim klubie. Słyszał mnie tam z zespołem swojego dawnego sidemana Ronniego Cubera, barytonisty z Nowego Jorku. Lub zaproszenie na trasie od Joe Lovano, dzięki temu, że zagraliśmy razem na jam session w Pasadenie. Lub propozycja od Charlesa Lloyda po koncercie z Ravi Coltrane’em…
Grywałem w rożnych sytuacjach z perkusistką Teri Lynn Carrington i nagrałem sesje demo z jej autorskim projektem. Pewnego dnia zaskoczyła mnie propozycją nagrania paru piosenek dla Dianne Reeves, bo była właśnie producentką płyty „That Day” dla Blue Note. Zarekomendowała mnie nawet na sesje wideo z Herbie Hancockiem, ale akurat nie mogłem, bo miałem inne zobowiązania. Oj, ubolewałem nad stratą takiej okazji dość długo…

HFC Dlaczego tak długo musieliśmy czekać na Twój debiut, podpisany własnym nazwiskiem? Nie czułeś takiej potrzeby, nie było dobrego czasu?
DO Dobre wino dojrzewa długo. Ale tak poważnie, to długo nie odczuwałem potrzeby bycia liderem, bo grałem ze znakomitymi kompozytorami i improwizatorami, i uczyłem się od nich.
Miałem satysfakcję tworzenia muzyki w ich zespołach, będąc akompaniatorem i solistą. W roku 1994 założyłem Los Angeles Jazz Quartet. Zespół ten w składzie Chuck Manning na saksofonach, Larry Koonse na gitarze, Kevin Tulius na perkusji (a później Mark Ferber) nagrał cztery płyty i koncertował regularnie przez 10 lat.
Byłem producentem nagrań kwartetu, załatwiałem koncerty, organizowałem próby i zajmowałem się aranżacją, doborem repertuaru i komponowałem również sporo dla tego zespołu, tak wiec byłem jakby nieoficjalnym liderem. Był to bardzo ważny okres mojego rozwoju muzycznego.

HFC Płytę „Like a Dream” wydała mała wytwórnia, która ma aspiracje audiofilskie. Brzmi to znakomicie. Kto kieruje tym wydawnictwem i jacy wykonawcy nagrywają dla Cryptogramophone?
DO To rzeczywiście mała, ale prężna wytwórnia, skupiająca wielu kreatywnych muzyków z Los Angeles, Nowego Jorku i San Francisco: pianista Alan Pasqua, gitarzysta Nels Cline, kontrabasista Mark Dresser, perkusista Scott Amendola, saksofonista Bennie Maupin i wielu innych. Szefem Crypto jest skrzypek Jeff Gauthier, który również wydaje płyty ze swoim zespołem.

HFC „Like A Dream” to efekt czterech sesji. Aż pięć tematów nagrałeś w duecie i to z Bradem Mehldauem – jak się poznaliście?
DO W 1996 zadzwonił do mnie menadżer Michael Davenport, dla którego czasem pracowałem, i zapytał, czy mógłbym zagrać trasę koncertową w Kolorado z jego nowym klientem, który nazywa się Brad Mehldau. Wówczas niezbyt kojarzyłem to nazwisko i myślałem, że to jeden z nowych muzyków, z modnej fali „młodych lwów”, która panowała w tamtych czasach. Wyobraź sobie moje zaskoczenie, kiedy na pierwszej próbie zagrałem z najbardziej genialnym pianistą, jakiego w życiu słyszałem. Grał w sposób, jakiego nigdy nie doświadczyłem, jednak od początku zaistniała między nami muzyczna chemia. Zostaliśmy też przyjaciółmi, spotykaliśmy się często, rozmawialiśmy na wiele tematów i sporo graliśmy w Kalifornii, a potem też w innych stanach oraz w Europie. Zagraliśmy razem około stu koncertów przez kilka lat. Brad spędził te lata mieszkając w Hollywood, a w 1999 przeprowadził się z powrotem na wschodnie wybrzeże do Nowego Jorku. W 2002 Brad zaprosił mnie do nagrania projektu „Largo”, a potem ja zaprosiłem go do nagrania duetów na swoją płytę.

HFC Podobno album nieźle sprzedaje się np. na rynku japońskim?
DO Album sprzedaje się całkiem nieźle w wielu krajach, niestety, nie tak dobrze w Polsce, chyba głównie z powodu braku reklamy i słabej dystrybucji.

HFC Czy to, jak brzmią instrumenty w studiu, jakie są mikrofony, konsoleta jest dla Ciebie ważne? Dążysz do jak największej naturalności, wiernego oddania brzmienia i barwy instrumentu?
DO Do brzmienia przywiązuję największą wagę. Z mojego doświadczenia jednak to nie konsolety ani sprzęt nagraniowy jest najważniejszy, lecz głównie doświadczenie i smak muzyczny realizatorów nagrania. Niestety, niewielu inżynierów zna i rozumie estetykę jazzu lub nawet brzmienia kontrabasu akustycznego. Spędzają większość czasu, pracując nad muzyką komercyjną, pop, rock, muzyką filmową lub telewizyjną. Ale doświadczenia z tych dziedzin niekoniecznie są przydatne w mojej muzyce. Tak więc w mojej karierze nagraniowej byłem wiele razy rozczarowany, biorąc udział w nagraniach, gdzie sprzęt i mikrofony były imponujące, ale ostateczny wynik nagrania na mój gust bardzo słaby, np. zły balans między instrumentami, nienaturalne, dziwne brzmienia instrumentów, zupełnie obce mi brzmienie mojego basu itp. Przez ostatnie kilka lat moim ulubionym jest małe studio No Sound w Pasadenie, należące do mojego kolegi, który nazywa się Nolan Shaheed. Jest to świetny trębacz, mający wieloletnie doświadczenie na scenie jako muzyk jazzowy. Grał z Count Basie Orchestra, Dukiem Ellingtonem i sporo jako lider. Sprzęt i warunki w jego studiu są dość skromne, ale wolę u niego nagrywać, ponieważ on właśnie rozumie i słyszy mój kontrabas i jazz tak jak ja. Po sesji u Nolana zawsze jestem zadowolony. Tam właśnie nagraliśmy płytę Agi Zaryan „Picking Up The Pieces”, „Raindance” z Adamem Czerwińskim, „Storybook” z Larrym Koonsem i „Salve Regina” z Piotrem Baronem i wiele innych.

HFC Czy mógłbyś wymienić trzy tytuły płyt, które są dla Ciebie wzorcowe pod względem jakości i jednocześnie doznań artystycznych, duchowych?
DO Tylko trzy płyty? Z największą trudnością wymienię:
John Coltrane „A Love Supreme”, Bill Evans Trio „Sunday At The Village Vanguard/Waltz For Debby”, Chick Corea Trio „Now He Sings Now He Sobs”.

HFC „Storybook” to wspólny projekt z gitarzystą Larrym Koonsem. Czy to artystycznie najbliższa Ci obecnie osoba?
DO Współpracuję z Larrym Koonsem od prawie 20 lat i uważam go za genialnego gitarzystę. To chyba jedyny gitarzysta z mojej generacji, u którego nie słychać sentymentów rockowych. Larry wychował się na muzyce klasycznej i jazzowej. Studiował też u geniusza gitary Jimmy’ego Wyble’a. Larry posiada bardzo zaawansowaną koncepcję harmoniczną i rytmiczną, moim zdaniem lepszą od wielu sławnych gitarzystów. Brzmi na gitarze jak wspaniały pianista jazzowy, potrafi zawsze stworzyć piękny klimat cudownymi akordami, zagrać wspaniałe solo, idealnie akompaniować, przeczytać bezbłędnie a vista najtrudniejsze nuty lub napisać znakomitą kompozycję. Larry Koonse to fascynujący muzyk, inspiruje mnie od wielu lat. Nagrałem z nim więcej płyt niż z jakimkolwiek muzykiem. Bardzo dobrze rozumiemy się muzycznie i łatwo jest nam grać ze sobą, po tylu latach doświadczeń w różnych zespołach, niezliczonych koncertach i sytuacjach.

HFC Co z polskimi artystami, którzy próbują swoich sił również na innych rynkach? Sam pomagasz Adze Zaryan. Czy to jest perełka, która wymaga już tylko większej promocji?
DO Aga jest moją ulubioną wokalistką jazzową w pełnym tego słowa znaczeniu. Jest też chyba jedyną polską wokalistką, która potrafi zaśpiewać bezbłędnie amerykańskie standardy, bez polskiego akcentu. Aga posiada idealne jazzowe brzmienie, frazowanie, rytm, swing, muzykalność i ten naturalny feeling, który trudno jest opisać słowami, a który jest tak ważny w jazzie.
Oczywiście potrzebuje więcej promocji i moim zdaniem zasługuje na międzynarodową karierę na poziomie słynnych amerykańskich wokalistek.

HFC Kto jeszcze z naszych jazzmanów, tych z młodego pokolenia, rokuje największe nadzieje na sukces?
DO Moimi faworytami od lat byli Michał Tokaj, Aga Zaryan, Łukasz Żyta i teraz widzimy ich sukcesy. Obecnie obserwuję piękny rozwój talentu kontrabasisty Michała Barańskiego, to jeden z najlepszych muzyków, jakich znam z najmłodszego pokolenia.

HFC Czy istnieje coś, co lubisz robić poza muzyką, taki Darek Oleszkiewicz, którego nie znamy, np. z wędką, grający w golfa…
DO Trochę wstyd przyznać, ale nie mam żadnego hobby. Praca nad muzyką zajmuje mi tyle czasu i wysiłku, że po prostu nie starcza mi energii na inną działalność. Kiedy mam czasem kilka wolnych dni, to raczej nic nie robię i staram się odpocząć, „doładować baterie”, nie słuchając nawet muzyki i starając się „przewietrzyć” umysł. Może obejrzę jakiś nowy dobry film, może poczytam książkę, lub, jeszcze rzadziej, wybiorę się na krótkie wakacje, na przykład na plażę do Meksyku.

HFC Na zakończenie najbliższe plany koncertowe i płytowe...
DO Trasa koncertowa z Agą Zaryan wraz z Larrym Koonsem na gitarze i Munyungo Jacksonem na instrumentach perkusyjnych. Zagraliśmy w Polsce 12 koncertów, a niektóre koncerty były zarejestrowane i trafią na płytę live CD oraz DVD. Po tej trasie zagrałem koncert z Joshuą Redmanem, to specjalny koncert organizowany przez Thelonious Monk Institute. Następnie festiwal w Healdsburgu. Będę tam grał z nowym kwintetem Jamesa Newtona i Benniego Maupina z Jay Hoggard na wibrafonie i Billym Hartem na perkusji. Będziemy grali muzykę Erica Dolphy’ego i kompozycje inspirowane jego muzyką. Wytwórnia ECM jest zainteresowana tym projektem i mamy nadzieję nagrać płytę na jesieni tego roku. Na przełomie czerwca i lipca mam koncerty w duecie z Larrym Koonsem na festiwalach w Kanadzie. Pod koniec lipca powrót do Polski i kolejne koncerty…

Oficjalna strona http://www.darekoles.com
Rozmawiał Sylwester Podgórski, Polskie Radio Koszalin