Londyn – Warszawa - Malaga

Czyli o Polaku, który zrobił karierę na zachodzie.
Ciekaw jestem ile osób w naszym kraju na nazwisko Paweł Rosak odpowie bez zająknięcia – muzyk, który zrobił karierę na zachodzie. Wyniku takiej sondy jestem niemal pewien – ułamek procenta. Naturalnie rodzi się następne pytanie – dlaczego? Odpowiedź znalazłem dopiero po rozmowie z tym niezwykle skromnym artystą. Już dawno zrozumiał, że z jednej strony jest show-biznes, a z drugiej muzyka. Mam wrażenie, że dla wielu rodzimych muzyków istnieje tylko ta pierwsza kategoria. Paweł Rosak żyje “niespiesznie”, ma dystans do tego co robi i… po prostu piszę piosenki.
Kiedyś Basia nagrała album “London – Warsaw – New York”, którego tytuł odzwierciedlał jej życie skupiające się na tych trzech miejscach na ziemi. W przypadku Pawła zmieniłem tylko jedno. Urodził się w Warszawie, ale w 1980 roku wyjechał do Londynu.

HFC Wyjechałeś “za chlebem”?

Paweł Rosak Niekoniecznie… Powód był prozaiczny. Marzył mi się sprzęt muzyczny, a przede wszystkim pianino elektryczne Fendera, które w tamtych czasach było w Polsce nieosiągalne. To był główny cel wyjazdu, tylko okazało się, że zostałem “trochę dłużej”.

HFC Czy miałeś jakieś doświadczenia muzyczne wyjeżdżając z Polski?

PR Właściwie to była raczej zabawa w muzykę, działałem w “Studiu Piosenki” przy klubie Hybrydy w Warszawie. Wtedy nie zastanawiałem się czy można planować karierę w Polsce.

HFC Jak wyglądały początki w Anglii?
Po pierwsze chciałem ukończyć studia, to zabrzmi może trochę dziwnie, ale interesowała mnie filologia i lingwistyka. Równocześnie kontynuowałem swoją pasję, czyli muzykę. I dosyć szybko odnalazłem się w świecie nazwijmy go “klubowo-wine-barowym”. Zacząłem grywać regularnie w duecie z moim przyjacielem perkusistą, a czasami też w rozszerzonym składzie. W miarę szybko udało mi się regularnie grać i wtedy to był mój wielki sukces.

HFC No dobrze, ale od tego grania w klubach do pracy w studiu jest jednak długa droga?

PR Droga jest długa ale warto ją pokonać, bo trzeba się dużo nauczyć. Zabrało mi to 8-9 lat i sam nie wiem czy to długo czy krótko. Musiałem się nauczyć jak być profesjonalnym muzykiem i dopiero wtedy zacząłem życie muzyka “pełną gębą”, czyli bez żadnych “ogonów” mogłem poświęcić się temu co najbardziej kocham.

HFC Był to wieloletni proces ale czy psychologicznie był jakiś przełom, np. poznanie jakiegoś muzyka?

PR Tak, to było poznanie Bena E.Kinga. To wielka, legendarna postać w Stanach i fakt, że zainteresował się moim graniem i śpiewaniem, był niesamowity. Do tej pory uważałem się za muzyka-kompozytora, a nie piosenkarza. To było absolutne zaskoczenie i objawienie dla mnie, że ktoś tak wielki, z takim dorobkiem zwrócił na mnie uwagę. I to był psychologicznie taki przełomowy moment, bo zacząłem to bardzo poważnie traktować. Skupiłem się bardziej na pisaniu i nagrywaniu dla siebie. Natomiast druga osoba, która przyczyniła się do tego, że udało mi się wejść w brytyjski show-biznes, to producent Hugh Murphy, znany z nominacji Grammy za “Baker Street” Gerry Raffertego i kilku innych światowych produkcji (pracował z Markiem Almondem, Paulem Bradym, Richardem Thopmsonem, przyp.red.).

HFC Często życiem rządzi przypadek, czy tak było z Benem E.Kingiem?

PR Poznałem go w londyńskim klubie na King’s Road, tam odbywał się tzw. reunion zespołu “The Drifters” w którym on debiutował. To był taki boysband na dzisiejsze czasy…

HFC Tyle tylko, że lepiej śpiewali!

PR (śmiech) Lepiej śpiewali i byli bardziej żywotni, istnieją do tej pory, oczywiście w innym składzie i wciąż są popularni. “The Drifters” zaprosili na ten koncert Bena E.Kinga (za jego czasów wylansowano największe przeboje jak “There Goes My Baby”, “Dance With Me”, “This Magic Moment” i “Save The Last Dance For Me”, przyp. red.). Mieszkał w hotelu w Chelsea i wybrał się wieczorem na jakieś winko, a ja tam z Jeffem i Dougiem, moimi przyjaciółmi, akurat graliśmy. Podczas naszej krótkiej przerwy podszedł do mnie (ja go wtedy w ogóle nie poznałem), zagadał, co ja robię, czy nagrywam, takie tam bla bla bla. Po czym wręczyłem mu wizytówkę z numerem telefonu. Kiedy następnego dnia zadzwonił do mnie, dopiero wtedy zorientowałem się kto to był i kto do mnie dzwoni. Nie ukrywam, byłem pod dużym wrażeniem. Umówiliśmy się na rozmowę po czym Benny wynajął dla nas studio, zresztą znanego muzyka Eddiego Granta (wylansował w latach 80. wiele hitów, jak “Electric Avenue”, “Gimmie Hop Joanna” czy “Romancing The Stone”, przyp. red.) i takie były początki, pierwsze profesjonalne, studyjne nagrania moich utworów. Benny był zainteresowany, żeby wydać całą moją płytę, ale tak się złożyło, że wrócił w 1987 roku na top list przebojów piosenką “Stand By Me” (wykorzystana w filmie pod tym tytułem). To spowodowało niesamowity renesans muzyki soul z lat 60. i pamiętam że niespodziewanie Benny miał serię koncertów, dwie nowe płyty i wszystko trzeba było odłożyć. Jesteśmy jednak w stałym kontakcie. Na gwiazdkę dostałem od Benny’ego jego ostatnią płytę “I’ve Been Around” z moją kompozycją “Comparing Her To You”. Przyznam szczerze, zrobiło mi się bardzo przyjemnie.

HFC Jak poznałeś Gerry Raffertego i jak rozpoczęła się wasza współpraca?

PR Zaczęła się od tego, że z Hugh Murphym o którym wspomniałem, zacząłem robić demo do swojej płyty, on zresztą pisał do moich kompozycji teksty, a jako że wyprodukował z wyjątkiem jednej, wszystkie płyty Raffertego, to było dosyć naturalne, że w pewnym momencie, gdzieś tam “zderzymy” się. I tak się stało. Hugh pokazał mu piosenki, które razem robiliśmy w jego studiu i Rafferty natychmiast się zainteresował współpracą, bo miał właśnie nagrywać swoją nową płytę “On A Wing And A Prayer”(1993r.). Ja oczywiście skorzystałem z tej propozycji i to był początek wieloletniej współpracy, wspólnie nagrałem z nim trzy płyty. Dla mnie jest to o tyle ważne, że Rafferty właściwie nigdy nie koncertował, tzn. tylko krótka trasa pod koniec lat 70., kiedy “Baker Street” było wielkim przebojem i drugi raz po nagraniu “On A Wing And A Prayer” zagraliśmy trochę dłuższą trasę razem. Mam nawet nagranie zrobione dla BBC, chyba jedyne nagranie koncertowe muzyki Raffertego. To było fantastyczne doświadczenie, ze znakomitymi amerykańskimi i brytyjskimi muzykami, jednym słowem “creme de la creme”.

HFC Na początku tę współpracę z Gerrym Raffertym traktowałeś w kategoriach zaszczytu, myśląc może, o rany, jak się bardzo chce to marzenia się spełniają?

PR Trochę tak. Przyznam się szczerze, że to było takie “deja vu”, dlatego że jak pierwszy raz usłyszałem “Baker Street” to mnie powaliło. Pomyślałem sobie co za niesamowita piosenka, aranżacja, saksofon i ten głos. Po czym 10 lat później ten człowiek zwrócił się do mnie z propozycją współpracy. Było to coś fantastycznego, pamiętam, że “unosiłem się wtedy ponad ziemią”.

HFC Czy uważasz siebie za sidemana, za muzyka sesyjnego?

PR Odpowiem krótko – nie! Wiem, że zabrzmi to dziwnie, dlatego że pracowałem trochę jako muzyk sesyjny, ale ja raczej jak przychodzę do studia, to wnoszę jakieś pomysły, nie jest tak, że po prostu…

HFC Dostajesz kwity i grasz?

PR No właśnie, dostaję kwity czy ktoś mnie “bierze” żebym dograł jakąś partię. Z mojej strony wkład jest zawsze większy niż tylko samo granie. Najbardziej interesująca i najważniejsza część działalności to komponowanie i pisanie. To mnie najbardziej interesuje i uważam siebie za kompozytora i tekściarza, a nie muzyka sesyjnego. A to, że miałem propozycje od ludzi i grałem z nimi to wspaniałe doświadczenie.

HFC Rozumiem, czyli te gwiazdy to tylko śmietanka na tym torcie.

PR W porządku! (śmiech)

HFC Pierwsze spotkanie z Vanem Morrisonem?

PR Poznaliśmy się podczas sesji nagraniowej z Chrisem Farlowe. To już legenda brytyjskiego rocka, śpiewał m.in. z Atomic Rooster czy Colosseum. Miał też swój Nr.1 “Out Of Time” (w 1966 roku wyprodukowany przez Micka Jaggera, przyp. red.). Kiedyś o nim, o Joe Cockerze i Paulu Rogersie mówiono “święta trójca” wśród brytyjskich wokalistów. Chris jest cały czas aktywny koncertowo, nagrywa w miarę regularnie płyty i właśnie przy okazji nagrania “Farlowe That!” doszło do spotkania z Vanem Morrisonem.

HFC Czymś cię zaskoczył, czy nie jest przypadkiem tak, że im większa gwiazda tym normalniejszy człowiek?

PR Generalnie się z Tobą zgodzę bo im więcej ktoś wie, tym mniej wie i tym więcej ma pokory. Natomiast Van jest bardzo specyficznym człowiekiem. Jest to trudna osoba do współpracy i osobowość taka z “kolcami”. Chris sobie fantastycznie z tym daje radę, bo jest człowiekiem wyjątkowo pozbawionym ego (w pozytywnym znaczeniu). W związku z tym te “kolce” nie są takie ostre (śmiech). Dwóch moich przyjaciół m.in. Kenny Craddock, nieżyjący już keyboardzista, który dwa lata z Vanem grywał, dużo mi o nim opowiadał i oględnie mówiąc jest trudny we współpracy. Jest za to fenomenalnym muzykiem, z niesłychanym wyczuciem, wrażliwością i spontanicznością. Genialny kompozytor i songwriter. W tym konkretnym przypadku ten niewątpliwy geniusz łagodzi mój odbiór jego, jako człowieka. “Chapeaux bas!”

HFC Przyznam się, że interesuje mnie również wątek jednego z moich ulubionych saksofonistów Mela Collinsa.

PR To jest instytucja muzyczna, bo swego czasu, praktycznie każda płyta, która ukazywała się na rynku brytyjskim i nie tylko, gdzie było solo na saksofonie, to był Mel Collins. Nie mówiąc o tym, że związany był z King Crimson, Camel czy Dire Straits. Zresztą z Dire Straits grałby o wiele dłużej, bo Mark Knopfler był jego wielkim fanem, natomiast Mel miał taką słabość, że był “troszeczkę” mało punktualny. Późno się budził, spóźniał się na sesje, próby itd. I przy całym jego wdzięku, bo jest cudownym człowiekiem, to nie wszyscy byli skłonni to tolerować. W związku z tym po dwóch czy trzech latach Mel musiał pożegnać się z Dire Straits, Mark Knopfler zdecydował, że chce mieć kogoś bardziej punktualnego i zastąpił go Chris White. Mel czuje się świetnie w różnych “kontekstach” muzycznych bo grał także z Clannad, Rolling Stones, Caravan, Philem Lynottem i wieloma innymi…

HFC Przyjaźnicie się?

PR Przyjaźnimy się, przy czym w ostatnich latach kontakt z Melem jest utrudniony, ponieważ przeprowadził się do Niemiec i mieszka w Kolonii. Oprócz sesji nagraniowej mojego ostatniego albumu “Spanish Sun” widzieliśmy się zupełnie przypadkowo rok temu no i planowaliśmy jakieś spotkanie, może w Maladze, ale wiesz jak to jest, czas leci a każdy ma swoją “agendę”. Bardzo bym chciał, żeby doszło do spotkania bo mam już materiał na nową płytę, którą chciałbym wydać w przyszłym roku, no i oczywiście marzy mi się saksofon Mela. Chciałbym zadośćuczynić tradycji, bo do tej pory jest to mój Nr 1 saksofonu. Przy okazji jestem wielkim fanem tego instrumentu, uważam, że po glosie ludzkim, jest to najpiękniejszy “głos” i byłoby miło, gdyby Mel w takiej czy innej formie jeszcze się w moim “życiorysie” przewinął.

HFC Ucieszyłem się gdy powiedziałeś, że nowa płyta ukaże się w przyszłym roku, że nie będziemy musieli czekać 12 lat!

HFC Wiesz co, nie chciałem tego tematu wywoływać, ale jak zacząłem o tym mówić to sobie uświadomiłem, że to nawet dla mnie jest kłopotliwe. Faktycznie, dużo czasu upłynęło, powody często były niezależne ode mnie, natomiast tak się czasami układa…

HFC Okazałeś się nawet “lepszy” od Donalda Fagena, który solowe płyty wydaje jedną w dekadzie.

PR (śmiech) No to jestem na liście bardzo ciekawych ludzi, bo akurat Fagen to jeden z moich ulubionych muzyków.

HFC Mówiąc o ważnych muzykach których poznałeś z pewnością warto wymienić Hugh Burnsa?
To jedna z najważniejszych osób w moim życiu, bo jest to przede wszystkim wielki przyjaciel i człowiek który zawsze służył mi radą. Nawet wtedy, kiedy niekoniecznie sam był zaangażowany jako muzyk, to był zawsze zaangażowany jako przyjaciel w moją karierę, pracę czy życie. Jako muzyk jest absolutnym geniuszem gitary i to właściwie każdego stylu. To jest jeden z niewielu gitarzystów których znam, który w każdym stylu gra bardzo dobrze i potrafi się odnaleźć. I to jest właśnie dla mnie taki archetypiczny przykład muzyka sesyjnego o którego się pytałeś. Hugh na każdym instrumencie szarpanym potrafi zagrać wszystko. Chociaż z drugiej strony od kilku lat jest bardziej skupiony na swojej twórczości, na swojej muzyce. Komponuje, wydaje solowe płyty, tak że ta sfera jego działalności jest teraz ważniejsza. A płyt, albumów z wielkimi gwiazdami nagrał kilkadziesiąt (Paul McCartney, Albert Hammond, Jack Bruce, Randy Crawford, George Michael, przyp. red.) więc wcale mu się nie dziwie, że jako kompozytor też chce zaistnieć.

HFC W jakich studiach nagraniowych pracowałeś i które według Ciebie mają “duszę”?

PR Ufff! To jest dobre pytanie. Wydaje się, że takie studio które sentymentalnie i emocjonalnie było mi najbliższe to prywatne studio Hugh Murphe’go pod Londynem. Zaaranżował je w domowym aneksie , zresztą bardzo dobrze wyposażone i w pełni profesjonalne. Pracowało się fantastycznie, choć jak tam jeździłem to uważałem, że są “wakacje”. To nigdy nie była dla mnie praca sensu stricte. Ze studiów nagraniowych, tych komercyjnych to bardzo dobrze wspominam “Whitfield Street Recording Studios”, tam z tego co pamiętam swoje płyty nagrywała Basia Trzetrzelewska. Znajdują się w samym centrum Londynu. Taki kompleks trzech lub czterech studiów, w jednym z nich sporo nagrywałem i tam też miksowaliśmy m.in. Raffertego. No i studio, które na mnie zrobiło ogromne wrażenie, ale z powodu lokalizacji, to studio “Miraval” na południu Francji w Prowansji. Zresztą to studio upodobali sobie brytyjscy muzycy, często nagrywał np. Chris Rea. Bajeczna sceneria rzeczywiście oczarowuje, dla wielu takie otoczenie jest niezwykle inspirujące.

HFC Jeśli muzyka odzwierciedla Twoją duszę to twierdzę, że żyjesz powiedziałbym niespiesznie. Szalony, wielkomiejski pęd życiowy jest Ci obcy?

PR Ładnie to powiedziałeś, bo ja już różne określenia i przymiotniki słyszałem opisujące moją muzykę. Trafiłeś w dziesiątkę. Myślę, że w muzyce szukam tego samego czego szukam w życiu, tzn. jakiegoś ukojenia, spokoju, harmonii i wyciszenia. Tyle rzeczy nas “nakręca” na które nie mamy i tak wpływu, że moja muzyka jest też pewnego rodzaju odskocznią i ucieczką od tego zwariowanego świata.

HFC Czy płyta “Spanish Sun” była robiona “przy okazji”.

PR Raczej nie, wydanie płyty było dla mnie bardzo ważną “okazją” (śmiech). Rozłożyło się to w długim okresie, więc w pewnym sensie można tak powiedzieć. Natomiast nie było w tym przypadku, że sobie cos tam napisałem, nagrałem i później nie wiedziałem co z tym zrobić. Zamysł płyty miałem cały czas, tyle tylko, że trochę wody upłynęło w Wiśle.

HFC Dlaczego wybrałeś Malagę na swoje miejsce na ziemi?

PR Zawsze marzyłem, żeby mieszkać gdzieś nad morzem. Jest coś magicznego, ważnego i kojącego dla duszy w widoku na morze. Jest to na pewno milsze niż spoglądanie na smog londyński. Mieszkaniem i życiem w Londynie byłem zmęczony, zresztą większość moich kolegów muzyków wyprowadziła się poza Londyn. Ja stwierdziłem, że zamiast wyprowadzać się pod Londyn, wyprowadzę się w naprawdę fajne, przyjemne miejsce, gdzie jest kolorowo i ciepło cały rok. Stąd też pomysł na Malagę. Zakochałem się tym miejscu, jest to cudowny zakątek świata, ludzie są bardzo otwarci i nikt nie czuje się wyobcowany.

HFC Mieszkasz w Maladze, pracujesz w Londynie, a za Warszawą tęsknisz?

PR Wydanie płyty w Polsce jest dla mnie o tyle ważne, że daje mi pretekst do tego, żeby jak najczęściej tu przebywać. Praca studyjna rzeczywiście głównie odbywa się w Londynie ale muszę powiedzieć, że tutaj w Maladze też zaczynam przygotowywać studio nagraniowe, głównie na swój użytek. Ponieważ ciągle przyjeżdżają do mnie znajomi muzycy, złapałem się na tym, że było wiele okazji nagrać coś podczas ich pobytu. Trochę tego żałuję. Stąd plan na ten rok, żeby stworzyć takie domowe studio, oczywiście profesjonalne, żeby uwiecznić moich gości np. gitarzystę Oscara Castro-Nevesa.

HFC Czego możemy życzyć Pawłowi Rosakowi?

PR Chciałbym aby w polskich mediach i tzw. branży muzycznej było więcej muzyki a mniej biznesu, więcej sztuki a mniej kalkulacji i powielania, więcej autentyzmu i oryginalności a mniej ulegania chwilowej modzie.

HFC Na zakończenie nie mogę powstrzymać się od zadania jeszcze jednego pytania, dotyczącego sprzętu na jakim słuchasz muzyki?

PR W moim domu stoi 15-letnia wieża (staruszka) Pioneer’a ze wzmacniaczem Marantz’a , dodatkowo posiadam DAT’a firmy AIWA i kolumny brytyjskie Castle, które kupiłem właściwie jako monitory studyjne, ale tak je pokochałem, że wylądowały w domu. HFC

Rozmawiał Sylwester Podgórski
Polskie Radio Koszalin