Hi-Fi Choice | Audio Stereo Kino domowe | Recenzja

Universal Music Poland
O muzyce:
Jeśli ostanie nagrania tej artystki, jak "Bosa", "Niebo" czy "ID" wciągnęły Was w niebywale szeroką czasoprzestrzeń Jopkowego muzykowania i jeśli chwilami aż trudno było złapać oddech, próbując ogarnąć to swojsko-światowe bogactwo, to teraz dostajemy potrójną dawkę tych skarbów!
Pełna jesiennej zadumy płyta "Polanna" zaskakuje bogactwem aranżacyjnych smaczków i pomysłów. Tęskno-dumna polska nuta, zagrana przez tak znamienitych muzyków i gości z dalekich krain, rzucona jest na szeroki plan improwizowania, które jednak ani przez chwilę nie traci z oczu kropelek rosy, ani ulotnego cienia gdzieś w łąkowej dali. Na nowo i na świeżo czarują nas znane skądinąd wersy i tęskne nuty. Zapomniane księgi z zapisami dawnych pieśni wyniesione zostają z zakurzonych skrzyń i ułożone na szerokim stole, wokół gromadzą się z wielką atencją przyjaciele-muzycy i rozciągają te dawnej urody tkaniny na tle szerokich przestrzeni pełnych powietrza drgającego obietnicą, wędrówką i nadzieją.
Tak to wszystko świetnie brzmi i przyznam się, że trudno mi wymienić tu jakieś szczególnie zwracające na siebie uwagę pozycje. To zresztą kolejna cecha produkcji AMJ. Wszystko jest ważne i tak samo mocno zwraca uwagę na szybujące gdzieś po polsko-światowym niebie frazy zarówno mocniejszym akcentem, jak też niedopowiedzeniem, muśnięciem czy dotykiem. Prawdziwy polski rodzinny album ze spojrzeniem na tu i teraz oraz w nieodgadnioną dal.
Skłamałbym jednak, gdybym nie omieszkał wspomnieć moich trzech bohaterów tej części tryptyku - Krzysztofa Herdzina, Gila Goldsteina i Gonazalo Rubalcabę.
Skarby AMJ przelecą nam przez palce, jeśli, odłączywszy się od medialnego szumu i codziennego kołowrotu trosk, nie zamkniemy oczu i nie wsłuchamy się w każdy najdrobniejszy dźwięk oraz otulającą go ciszę. Dwie, trzy nutki, kilkusekundowa partia solowa, jakaś czarowna i zaskakująca cisza wrzucona w sam środek tanecznego kroku. Teraz pozornie zostawiamy słowiańskie tęsknice i przenosimy się do Kraju Kwitnącej Wiśni. Zabierzmy z sobą otwarte serca i uszy, i pamiętajmy o naszych wierzbach - będą nam przydatne!
"Haiku". Gdzieś na początku mała Ania z podziwem i atencją przyglądająca się delikatnemu niedopowiedzianym pięknem japońskiemu wachlarzowi i porcelanowej lalce. Spotkanie dwóch czułości, ciekawości i wrażliwości - pozornie odległych, a jak bliskich? Posłuchajmy.
Muzyka na drugiej płycie jest wielce ujmującą ilustracją zasady mówiącej o tym, iż cały nieodgadniony wszechświat możemy dostrzec przez chwilę w niepozornej drobinie malutkiego ziarenka piasku, płatka kwiatu róży czy wiśni z gracją i zalotnością wychylonemu ku promieniom porannego słońca. Dźwięki kolejnych utworów otwierają przed nami tajemną księgę rzeczy do słuchania i oglądania. Zapachy dojdą same.
Okazuje się, że po pierwsze u podstaw słowiańskiej zadumy i z werwą wybijanego rytmu jest ta sama cisza i uwaga, jaką słyszymy pośród dźwięków japońskiego fletu bambusowego. Po drugie zaś obydwa światy na naszych oczach (i uszach) niepomiernie zyskują na tym niecodziennym zdawałoby się spotkaniu (genezy szukajmy w pierwszych kontaktach AMJ z pianistą Makoto Ozone, które zaowocowały wspólnym odczytaniem muzyki Chopina). Czy to wyciszone obrazy muzyczne, czy pełne słowiańsko-jazzowego wykopu obertasy - polskość otrzymuje dodatkową porcję precyzji i blasku, a elementy japońskie zyskują na oddechu i elastyczności przypisywanym dotychczas innym kręgom kulturowym.
Od pierwszych dźwięków fletu Tomohiro Fukuhary rzucone na nas zostaje zaklęcie i nie wydostajemy się spod jego czarownej mocy aż do wybrzmienia ostatniego dźwięku kończącego płytę utworu "Yuugure". A więc oczy i uszy szeroko otwarte, a po drodze parę prawdziwych niespodzianek! Tym razem w pamięci pozostały początkowy "Yoake", Marcinowa "Biel", na wskroś stawiający do pionu japoński (i nie tylko) "Do Jo Ji" (dla zrozumienia utworu koniecznie należy zapoznać się z wprowadzeniem Makoto i Marcina Kydryńskiego w książeczce do płyty - ach te flety i ten niesamowity Ozone!). Duch szerokiego rozmachu Pata Metheny'ego krąży wśród nut i fraz zaskakującego formą i treścią, wydawałoby się znanego "na wylot" utworu "O, mój Rozmarynie". Zresztą wszędzie pełno tu odkrytych japońską uważnością szczegółów rzuconych w zamaszyste zaśpiewy rodem znad Wisły. Wszelkimi barwami i emocjami mieni się opowieść "Pandora" (świetna gra Kubiszyna na basie). Jak naturalnie kanciaste japońskie rytmy przechodzą w mocno energetyczną, kolejną już wersję, "Cyraneczki"! A ten czarowny szopenowski kujawiak czy też kujawiakowy Chopin wypływający spod palców Makoto Ozone?
Dzikie i nieokiełznane polskie serca i japońska cisza, lub na odwrót, gwałtowne wstrząsy dalekowschodnich emocji i pokorna cisza słowiańskiego spojrzenia. Intensywność detalu, krystaliczność wstrząsu niebios i łzy po utraconej miłości. Za długo nie można przebywać na tak wyostrzonych rejestrach.
Po tym ożywczym, ale i cokolwiek wymagającym oddaniu się słowiańsko-dalekowschodniej ekspresji czas na odpoczynek i ukojenie w cieniu lizbońskiej starówki z widokiem na Europę wyglądającą z ciekawością i tęsknotą za horyzont Atlantyku ("Cabo Da Roca" z gościnnym udziałem Beto Betuka). Smutek przemijania i otwartość na to, co nowe i nieznane, nawet jeśli bywa jedynie ucieczką serc zranionych i z lekka zasmuconych. Nie dajmy się jednak do końca porwać melancholii i smutkowi. Z każdego kolejnego utworu ostatniej płyty tryptyku, swoistego deseru (to znaczenie tytułu trzeciej księgi - "Sobremesa") po pod wieloma względami cięższym daniu nr 2, tchnie wszak lekko kołyszący się spokój, ufność, smak wina wśród przyjaciół, biel sukni, błękit nieba i spokojna mądrość cienistego popołudnia.
Wyostrzone zmysły i chwilami nerwy napięte do granicy wytrzymałości ustępują coraz to bardziej sennym spojrzeniom, niedokończonym zdaniom, rozedrganym ciepłem dnia brzmieniom grzechotek i innych instrumentów perkusyjnych (ach, to typowe dla Ani drugie i trzecie tło). Niepodzielnie rządzi tu gitara, flety i taniec - koniecznie boso. Do tego przewija się w tym z lekka sennym, a czasem gorętszym korowodzie cała plejada sjestowych postaci - Beto Betuk, Paulo de Carvalho, Tito Paris, Yami czy zjawiskowa Sarah Tavares (urzekająca wersja jej piosenki "Lizboya Kuya"). Piękny duet Ani z Camane w "Noce nad rzeką". Kto się oprze czarownemu duetowi naszej bohaterki z wielkim Ivanem Linsem w "Smudze smutku"? Czyż dziwi w tym całym kontekście debiut AMJ w krainie fado w "Spójrz, przeminęło"? Chyba nie.
Główny trzon zespołu stanowi ekipa z tamtego południowego świata, ale gościmy też, a jakże, Krzysztofa Herdzina, Roberta Majewskiego (cudownie ciepły fluegelhorn w utworze nr 6) i Henryka Miśkiewicza. Jak miło?
Dojrzała radość pogodzona z nieuniknionymi zakrętami losu, o ileż bardziej czarująca ciekawością życia i, pośród tanecznych kroków, wydobywaniem z niego piękna nie tylko tego ulotnego, ale również tego nadającego życiowym zdarzeniom smak dobrego wina rozlewanego do kieliszków zgromadzonych wokół stołu przyjaciół po przejściach i wciąż z nadzieją w oczach. Słychać zresztą w każdej nucie tych zmysłowo kołyszących nut dojrzałą radość kolejnych spotkań opisanych szczegółowo w tekstach do poszczególnych rozdziałów tego upojnego wieczoru nad rzeką Tag. Zdaje się, że na wszystko jest czas, a rzeczy przeszłe dodają blasku rozleniwionym spojrzeniom i gestom.
Aranżacyjne walory poszczególnych nagrań zasługują na analityczne podejście i nazwanie po imieniu wszystkich tych zawijasów, zestawień i wariacji. Warto odczytywać te klejnoty pod kątem ich pochodzenia, zapożyczeń i odniesień. Nawet nie będę się silił na próbę ich przedstawienia. Sami Państwo wczytajcie się w muzyczną opowieść i zapoznajcie się z jej opisem zawartym w książeczkach do poszczególnych płyt.
Mamy więc kolejną odsłonę sprawdzonego już u tych Państwa modelu "My i nasi ukochani". W przeważającej części są to goście nowi, a i sama Anna Maria Jopek zdaje się z płyty na płytę, stopniowo, ale jednak poszerzać dynamikę swojego głosu. W otaczającym nas spłaszczonym świecie "empetrójkowego" przekazu trójwymiarowe bogactwo nawet tak potężnej dawki muzyki przez duże M musi cieszyć. Muzyczne uniwersum Anny Marii i Marcina jest zarówno ujmujące i czarujące, jak też zachwycające nieustannym poszerzaniem horyzontów postrzegania świata. O ile muzyka taka samą swoją naturą otwiera oczy i uszy, i stawia słuchacza w konfrontacji z wielce nadobnym i koronkowym, porywającym szerokością i głębokością obrazem muzycznym, o tyle dodatkowym "bonusem" dla mieszkańców Kraju nad Wisłą jest owa konstytuująca nas swojskość tematów i brzmień. Czy jest więc coś lepszego nad wycieczkę do mniej lub bardziej oddalonych krain z polskimi makami i stokrotkami w sercu? Tym bardziej, że płodne spotkanie z tymi wszystkimi dumkami, oberkami, dźwiękami muzyki fado, rytmami samby czy pozornie obcymi nam wersami japońskich strof haiku możliwe jest tak naprawdę dopiero wtedy, gdy sami jesteśmy pewni swoich korzeni, zapachów i smaków spod znaku wierzby, kresowych tęsknot i kujawiakowego przytupu. Z takich ingrediencji, a dodać tu należy wszechobecną - kolejny znak firmowy AMJ & MK - uważność i intymność otwartą na momenty porywającej ekspresji ? powstają dania arcysmakowite, a bycie obdarowanym nimi w takiej ilości onieśmiela i zachwyca niczym wielki pozornie stary kufer z rzeczami starymi i nowymi.*****

O dźwięku:
Jak opisać dźwiękiem polską zadumę i dumę, ostrość bogatego wszechświatem detalu i rozkołysanej gry cieni pośród lizbońskich promieni słońca? Mam wrażenie, że sztuka ta udała się specom od sztuki nagrywania muzyki krzątającym się wokół poszczególnych rozdziałów tego tryptyku. Dla Państwa sprzętu to prawdziwy test wszelkich możliwych częstotliwości i zakresów dźwięku. Najpierw ujmie słowiańską głębią i zapatrzonym gdzieś w niebo oraz twarz smutkiem. Potem przetoczy się falą emocji i wstrząśnie twardymi jak granit detalami japońskiego skupienia. Na koniec da wytchnienie i zanurzy uszy w ciepłym świecie przyjaźnie kołyszącego śpiewu na tle skąpanej dojrzałym słońcem Lizbony.
Do "Polanny" ręce, wrażliwość i słuch przyłożyli: Tadeusz Mieczkowski, Joe Ferla, Steve Rodby i Jacek Gawłowski. "Haiku" uchwycili: (ponownie) Tadeusz Mieczkowski i Jacek Gawłowski. "Sobremesa" to wyśmienity zapis autorstwa Paulo Baiao i Scotta Petito. Czułość z historią w tle, wysokiej rozdzielczości spotkanie na polsko-japońskim szczycie i smakowity deser zmysłowego śpiewu oraz gitarowych brzmień, czyli arcybogaty sound-test co się zowie! *****
Andrzej Fronc